Vijftien jaar lang was de deal voor Europese huiseigenaren met zonnepanelen simpel: panelen op het dak, het overschot naar het net, en daarvoor een vast bedrag krijgen of het wegstrepen tegen je rekening. Het tijdstip maakte niet uit. Een kilowattuur om 12 uur ‘s middags in juni was evenveel waard als een om 19 uur in januari.
Die deal stopt in 2027. In onze kernmarkten bewegen regelgevers tegelijk en in dezelfde richting. Vaste terugleververgoedingen verdwijnen, salderen verdwijnt, en nettarieven gaan afhangen van wanneer en hoe zwaar je het net gebruikt. Een kilowattuur zonnestroom die je ‘s middags teruglevert, is nog maar een paar cent waard of minder. Een kilowattuur die je ‘s avonds thuis gebruikt, is de volle prijs waard.
Dat verschil is precies wat een energiemanagementsysteem (HEMS) binnenhaalt. In 2027 is het geen leuke extra meer.
Waarom nu: het net heeft ‘s middags meer zonnestroom dan het kan gebruiken
Regelgevers doen dit niet zomaar. Ze reageren op succes.
- Zonne-energie is mainstream. De EU ging in 2025 over de 400 GW geïnstalleerd zonnevermogen (406 GW), en zonne-energie leverde dat jaar zo’n 13% van de Europese stroom (SolarPower Europe).
- Hernieuwbaar is in Duitsland de meerderheid. 58,8% van de Duitse netto stroomopwekking was in 2025 hernieuwbaar, met 74,1 TWh uit netgekoppelde zonnepanelen, tegen 63,2 TWh in 2024 (Bundesnetzagentur).
- Negatieve prijzen zijn normaal. Duitsland telde in 2025 573 uur met negatieve groothandelsprijzen, tegen 457 in 2024 (Bundesnetzagentur). In heel Europa steeg het aandeel uren met negatieve prijzen van minder dan 0,5% vóór 2022 naar 3,4% in 2025 (SolarPower Europe battery outlook, via ees Europe).
- Elektrificatie versnelt. Volledig elektrische auto’s waren in 2025 goed voor 17,4% van de nieuwe registraties in de EU, tegen 13,6% in 2024; er werden 1,88 miljoen verkocht. In Duitsland groeiden de registraties van elektrische auto’s met 43% (ACEA via newmobility.news).
- Thuisbatterijen zijn in sommige markten al gewoon. Bijna 40% van de nieuwe zonne-installaties bij woningen in Europa kwam in 2025 met een batterij. In Nederland en Polen was dat meer dan de helft (SolarPower Europe).
Bij elkaar: veel zonnestroom op hetzelfde uur, veel nieuwe flexibele verbruikers (elektrische auto’s, warmtepompen, batterijen) en netten die voor geen van beide gebouwd zijn. Een vast tarief betalen voor zonnestroom rond het middaguur is voor het systeem niet meer logisch, dus veranderen de prijssignalen. Dat is de duw vanuit de regelgeving die we overal zien.
De wind in de rug, land voor land
| Land | Wat er verandert | Wanneer | Status |
|---|---|---|---|
| Duitsland | Regeringsontwerp: geen 20-jarige vaste terugleververgoeding meer voor nieuwe kleine installaties, overgangsvergoeding, daarna directe verkoop, terugleverlimiet van 50%. Coalitiepolitici spraken half november af de vergoeding tot 25 kW te behouden. | Nieuwe installaties vanaf 1 januari 2027 | Open: aanname in december 2026 beoogd |
| Nederland | Salderen stopt in één keer. Leveranciers betalen tot 2030 minstens 50% van de kale leveringsprijs voor teruggeleverde stroom. | 1 januari 2027 | Wet |
| Zwitserland | Teruglevering betaald tegen de marktprijs. Vanaf 2027 wordt de uurprijs op de spotmarkt de referentie, met een minimumpremie voor kleine installaties. Netbeheerders mogen tot 3% van de zonneproductie afschakelen. | 2026, per uur vanaf 2027 | Wet |
| Oostenrijk | Nieuwe nettarieven met een capaciteitsdeel (kW). Subsidie op zonnepanelen stopt; een geplande batterijbonus zou een energiemanagementsysteem vereisen. | 1 januari 2027 | Nettarieven: wet; batterijbonus: aangekondigd |
| Polen | Net-billing tegen uurprijzen op de markt. Het nieuwe batterijprogramma PME 2 vereist een werkend energiemanagementsysteem. | PME 2 open tot oktober 2027 | Loopt |
Stand van het onderzoek: 4 november 2026, Duitsland bijgewerkt op 18 november 2026. Wat nog in behandeling, open of alleen aangekondigd is, is nog geen wet.
Duitsland: kleine zonne-installaties gaan de markt op – of toch niet?
De Duitse EEG-hervorming, op 29 juli 2026 door het kabinet aangenomen, beëindigt de vaste 20-jarige terugleververgoeding voor nieuwe kleine dakinstallaties. Installaties die tot 31 december 2026 in gebruik worden genomen, houden hun vergoeding. In het ontwerp krijgen nieuwe installaties 36 maanden lang een overgangsvergoeding van ongeveer 5,2 ct/kWh en gaan ze daarna over op directe verkoop tegen marktprijzen, en wordt de teruglevering van nieuwe dakinstallaties beperkt tot 50% van hun vermogen. Het doel is volgens de regering zelf om nieuwe installaties richting opslag te sturen.
Het ontwerp is nog geen wet, en het verandert. Half november spraken energiepolitici van de regeringscoalitie af om de terugleververgoeding voor installaties tot 25 kW na eind 2026 toch te behouden, zonder de grens van 50%. Installaties van 26 tot 50 kW zouden de jaarlijkse marktwaarde krijgen, grotere zouden overgaan op directe verkoop, en de terugleverlimiet zou vanaf 26 kW gelden. Hoe hoog de resterende vergoeding wordt, is nog niet bekend, en CDU/CSU noemen niets definitief zolang ook het netpakket niet rond is. Bundestag en Bundesrat willen de wet in december aannemen. We werken dit artikel bij zodra de definitieve tekst er is.
Hoe dan ook komt de hervorming bovenop regels die al gelden: dynamische tarieven die elke leverancier moet aanbieden, lagere nettarieven voor stuurbare warmtepompen en laadpalen onder §14a EnWG, en sinds februari 2025 geen terugleververgoeding voor nieuwe installaties in uren met negatieve prijzen. En zelfs een vaste vergoeding levert veel minder op dan wat stroom van het net kost. De richting is duidelijk: gebruik je eigen zonnestroom, verschuif verbruik naar goedkope uren en laat het net sturen als dat nodig is.
Duitsland: EEG 2027 en de toekomst van de terugleververgoeding (in het Engels) →
Nederland: het einde van salderen
Vanaf 1 januari 2027 kunnen Nederlandse huishoudens hun teruglevering niet meer wegstrepen tegen hun verbruik. Er is geen afbouw. Leveranciers moeten tot 2030 minstens 50% van de kale leveringsprijs (zonder belastingen) betalen, wat neerkomt op ongeveer 5–6 ct/kWh. Veel leveranciers rekenen daarnaast terugleverkosten, waardoor de netto waarde van teruggeleverde zonnestroom bij vaste contracten vaak ruim onder 1 ct/kWh ligt. Elke kWh die je thuis gebruikt, bespaart intussen nog steeds de volle prijs, inclusief energiebelasting. Zelf verbruiken, thuisbatterijen en dynamische contracten worden de belangrijkste hefboom.
Nederland: het einde van salderen →
Zwitserland: zonnestroom tegen marktprijzen
Sinds 1 januari 2026 betalen Zwitserse netbeheerders teruglevering tegen de kwartaalprijs op de markt, tenzij ze iets anders afspreken, met een minimum van 6 Rp/kWh voor installaties onder 30 kW. Vanaf 2027 wordt de uurprijs op de spotmarkt op het moment van teruglevering de referentie (met een overgangsperiode tot 2028), plus een kwartaalpremie voor kleine installaties als de marktprijs onder het minimum zakt. Netbeheerders mogen bovendien tot 3% van de jaarproductie van een installatie zonder vergoeding afschakelen. Nieuwe lokale elektriciteitsgemeenschappen (LEG) laten buren zonnestroom delen met korting op de nettarieven. Ook in Zwitserland telt het tijdstip nu.
Zwitserland: zonnestroom tegen marktprijzen (in het Engels) →
Oostenrijk: nettarieven die afhangen van je piek
De nieuwe Oostenrijkse elektriciteitswet (ElWG) werd in december 2025 aangenomen. Vanaf 1 januari 2027 gaan de nettarieven richting een verdeling tussen energie (kWh) en capaciteit (kW), dus je hoogste afname telt mee. De federale subsidie voor nieuwe zonnepanelen stopt naar verwachting vanaf 2027. In plaats daarvan kondigde het ministerie een bonus aan voor nieuwe en achteraf geplaatste batterijen, waarvoor een intelligent energiemanagementsysteem nodig zou zijn. Zonnestroom rechtstreeks delen tussen huishoudens mag sinds oktober 2026.
Oostenrijk: ElWG en nettarieven op basis van vermogen (in het Engels) →
Polen: batterijen, maar alleen met een EMS
Poolse prosumenten zitten sinds 2022 op net-billing: het overschot wordt tegen marktwaarde (per uur of per maand) bijgeschreven op een prosumententegoed en gebruikt om stroom van het net te betalen. Omdat de avondprijzen soms vele malen hoger liggen dan rond het middaguur, loont zelf verbruiken. Het nieuwe batterijprogramma PME 2 loopt van 20 oktober 2026 tot 1 oktober 2027 met een budget van maximaal 1 miljard zloty. Het betaalt tot 30% van de kosten van een batterij (tot PLN 16.000 voor prosumenten op net-billing) en vereist een werkend energiemanagementsysteem. Grote leveranciers moeten sinds 2024 dynamische tarieven aanbieden.
Polen: net-billing en het batterijprogramma PME 2 (in het Engels) →
Buiten onze kernmarkten
Hetzelfde patroon zie je elders in Europa:
- Zweden schrapte per 1 januari 2026 de belastingkorting voor kleine producenten (0,60 SEK per teruggeleverde kWh) (Skatteverket).
- Frankrijk verlaagde de terugleververgoeding voor nieuwe installaties tot 100 kWp naar 1,1 c€/kWh voor aanvragen vanaf 5 juni 2026 en schafte de investeringspremie voor eigen verbruik af.
- Italië sloot salderen (Scambio sul Posto) in september 2025 voor nieuwe gebruikers.
- België rekent Vlaamse huishoudens sinds 2023 af op hun maandelijkse piekvermogen. Wallonië voerde in 2026 tijdsafhankelijke nettarieven in voor klanten met een slimme meter.
Op EU-niveau maakt de herziene gebouwenrichtlijn (EPBD) zonnepanelen de norm voor nieuwbouw, en de hervorming van de elektriciteitsmarkt uit 2024 versterkt het recht van consumenten op dynamische contracten en het delen van energie.
Wat dit betekent
Voor huiseigenaren hangt de waarde van een zonne-installatie nu af van hoeveel je er zelf van gebruikt, en wanneer. Een HEMS dat de batterij en de auto met overtollige zonnestroom laadt, de warmtepomp in goedkope uren laat draaien en pieken vermijdt, maakt van de nieuwe regels winst in plaats van verlies.
Voor installateurs en energieleveranciers is “panelen plus terugleververgoeding” geen verkoopverhaal meer. Installaties die in 2027 verkocht worden, hebben een verhaal nodig over zelf verbruiken, batterijen, dynamische tarieven en nettarieven. Software die de apparaten over merken heen aanstuurt, vertelt dat verhaal, en levert terugkerende omzet op na de installatie.
Waar Zerofy past
Zerofy is een cloud-HEMS. Het verbindt de omvormers, batterijen, laadpalen, elektrische auto’s en warmtepompen die mensen al hebben, van meer dan 80 merken, via de officiële API’s van de fabrikanten, zonder extra hardware. Het optimaliseert ze op basis van zonnevoorspellingen en dynamische prijzen.
Installateurs en energieleveranciers kunnen Zerofy aanbieden als reseller onder hun eigen logo, als hun eigen white-label app of via onze HEMS & DER API.
Lees wat er in jouw land verandert:
- Duitsland: EEG 2027 en de toekomst van de terugleververgoeding (in het Engels)
- Nederland: het einde van salderen
- Zwitserland: zonnestroom tegen marktprijzen (in het Engels)
- Oostenrijk: ElWG en nettarieven op basis van vermogen (in het Engels)
- Polen: net-billing en het batterijprogramma PME 2 (in het Engels)
Bronnen
- SolarPower Europe: EU hits 2025 solar target (11 december 2025)
- SolarPower Europe: European battery storage surges in 2025 (23 juni 2026)
- ees Europe: European Battery Market Outlook 2026–2030, kerncijfers (30 juni 2026)
- Bundesnetzagentur: elektriciteitsmarktgegevens 2025 (5 januari 2026)
- newmobility.news / ACEA: autoregistraties in de EU in 2025 (27 januari 2026)
- Skatteverket: Mikroproduktion av förnybar el
- SurgePV: Solar subsidies Europe 2026 tracker (Frankrijk, Italië)
- Europese Commissie: richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD)
- Europese Commissie: ontwerp van de elektriciteitsmarkt
- pv magazine: EEG-Novelle – Einspeisevergütung für kleine Photovoltaik-Anlagen könnte doch erhalten bleiben (15 november 2026)
- pv magazine: Diese Änderungen am EEG-Entwurf könnten noch kommen (16 november 2026)
- Bronnen per land: zie de pagina van elk land.